Constitution — Set 4

नेपालको संविधानको धारा ३८ मा महिलाको हक अन्तर्गत समान वंशीय हक र सम्पत्तिमा दम्पत्तिको समान हकको व्यवस्था छ भने नागरिकता सम्बन्धी प्रावधानमा आमाको नामबाट नागरिकता पाउने हक उल्लेख छ।

अन्तर सरकारी वित्त व्यवस्थापन ऐन, २०७४ बमोजिम मूल्य अभिवृद्धि कर र अन्तः शुल्कको बाँडफाँट संघलाई ७०%, प्रदेशलाई १५% र स्थानीय तहलाई १५% हुने व्यवस्था छ।

नेपालको संविधानको पहिलो संशोधन २०७२ माघ ९ गते पारित भए पनि आधिकारिक प्रमाणीकरण र राजपत्रमा प्रकाशन फागुन १६ गते भएको थियो। विकल्पहरू मध्ये उचित मिति २०७२ माघ २१ र फागुन १६ लाई मानिन्छ।

नेपालको संविधानको धारा ६४ अनुसार राष्ट्रपतिको योग्यतामा संघीय संसदको सदस्य हुन योग्य, ४५ वर्ष उमेर पूरा भएको र कुनै कानुनले अयोग्य नभएको हुनुपर्ने उल्लेख छ।

नेपालको संविधानको धारा २४८ (७) (ख) अनुसार आयोगका अध्यक्ष वा सदस्यको उमेर पैंसठ्ठी वर्ष पूरा भएमा निजको पद रिक्त हुने भएकाले उमेरको हद लाग्छ। कथन १ र ३ सही छन्।

प्रतिनिधि सभाको प्रत्यक्ष निर्वाचन क्षेत्र संख्या यस प्रकार छ: कर्णाली (१२), गण्डकी (१८), लुम्बिनी/प्रदेश ५ (२६), कोशी/प्रदेश १ (२८) र मधेश/प्रदेश २ (३२)।

नन्दबहादुर पुन वि.सं. २०७४ साल चैत ४ गते उपराष्ट्रपति पदमा दोस्रो कार्यकालका लागि निर्विरोध निर्वाचित भएका थिए।

नेपालको संविधानको धारा २७३ अनुसार संकटकालीन अवस्थाको घोषणा वा आदेश भएपछि त्यसलाई अनुमोदनको लागि १ महिनाभित्र संघीय संसदका दुवै सदनमा पेश गर्नुपर्ने प्रावधान छ।

नेपालको संविधान अनुसार गाउँ कार्यपालिकामा अध्यक्ष, उपाध्यक्ष, वडा अध्यक्षहरू, ५ महिला र २ दलित/अल्पसंख्यक सदस्य रहने व्यवस्था छ।

२०४७ को संविधान सुझाव आयोगमा माधवकुमार नेपाल, भरतमोहन अधिकारी र निर्मल लामा सदस्य थिए, तर वामदेव गौतम उक्त आयोगका सदस्य थिएनन् ।