Constitution — Set 2

नेपालको राष्ट्रिय गानका रचनाकार व्याकुल माइला हुन् र यसमा ४६ शब्द छन्। तर यो २०६४ साउन १८ गते सार्वजनिक गरिएको हो, साउन २७ गते होइन। त्यसैले क र ख मात्र ठीक छन्।

नेपालको संविधान अनुसार राष्ट्रिय सभा एक स्थायी सदन हो र यसमा ५९ सदस्य हुन्छन्। राष्ट्रपतिबाट ३ जना सदस्य मनोनयन गरिन्छ र सदस्यहरूको पदावधि ६ वर्षको हुन्छ, त्यसैले भनाइ A र B मात्र सही छन्।

२००७ सालको अन्तरिम शासन विधानमा पहिलो पटक सार्वभौमसत्ता नेपाली जनतामा निहित रहने कुरा उल्लेख गरिएको थियो।

नेपालको संविधानको भाग ६ अन्तर्गत धारा ७० मा राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपतिको निर्वाचन फरक फरक लिङ्ग वा समुदायको प्रतिनिधित्व हुने गरी गर्नुपर्ने स्पष्ट व्यवस्था छ।

सम्मानपूर्वक बाँच्न पाउने हक २०६३ को अन्तरिम संविधानमा पनि स्वतन्त्रताको हक अन्तर्गत उल्लेख थियो। अपराध पीडित र ज्येष्ठ नागरिकको हक २०७२ को संविधानमा थप गरिएका नयाँ हक हुन्।

नेपालको संविधानको धारा १११ (५) अनुसार प्रतिनिधि सभाले पारित गरेको अर्थ विधेयक राष्ट्रिय सभाले १५ दिनभित्र सुझाव सहित फिर्ता पठाउनु पर्ने व्यवस्था छ।

नेपालको संविधानको धारा १०६ अनुसार संघीय संसदको महासचिवको नियुक्तिको लागि प्रतिनिधि सभाको सभामुख र राष्ट्रिय सभाको अध्यक्षको संयुक्त सिफारिस आवश्यक हुन्छ।

संसदीय सुनुवाई समिति र राज्यका निर्देशक सिद्धान्त कार्यान्वयन अनुगमन समिति दुवै सदनका (प्रतिनिधि सभा र राष्ट्रिय सभा) संयुक्त समिति हुन्, तर दिगो विकास तथा सुशासन समिति राष्ट्रिय सभाको मात्र समिति हो।

नेपालको दोस्रो संविधान सभा निर्वाचन २०७० मंसिर ४ मा भएको थियो र पहिलो बैठक २०७० माघ ८ मा बसेको थियो। १६ बुँदे सहमति २०७२ जेठ २५ मा र मस्यौदा असार १७ मा तयार भएको हो।

नेपालको संविधान (२०७२) संविधान सभा मार्फत नेपाली जनताका प्रतिनिधिद्वारा जारी गरिएको पहिलो पूर्ण संविधान हो।